8 Dekabr – “20 Yanvar” Şəhidi Sabir Abbasovun təvəllüd günüdür
Baxılıb: 1 770 Tarix: 09-12-2024 18:16

Azərbaycanın azadlığı, ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən şəhidlərimizin ömür yolu örnəkdir. Şəhidlik qəhrəmanlığın ən ali məqamıdır. Bu zirvəyə ucalmaq hər kəsə nəsib olmur. Yalnız məqsədləri, amalları uğrunda vuruşan, qorxu nə olduğunu bilməyən, Vətən və xalq yolunda canını fəda etməkdən çəkinməyən, ləyaqətli, cəsarətli, vətənpərvər insanlar bu zirvəyə ucala bilərlər. Bu ali məqama, şəhidlik zirvəsinə yüksələnlər ölməzlik qazanırlar, elə Sabir Abbasov kimi...
Belə bir deyim var: Deyirlər torpaq su ilə qarışanda palçıq, qan ilə qarışanda vətən olur. Ürəyi, qəlbi vətən sevgisi ilə döyünən, birinci Qarabağ müharibəsində şərəfli döyüş yolu keçərkən şəhidlik zirvəsinə ucalan Şəhid Sabir Rzaqulu oğlu Abbasov da döyüş meydanında qanı ilə tarix yazan qəhrəmanlarımızdan oldu.
Qara Yanvar, bəzən Qanlı Yanvar və ya 20 Yanvar faciəsi — 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə saat 23:30-da Sovet İttifaqı qoşunları SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin "Bakı şəhərində fövqəladə vəziyyət elan edilməsi haqqında" Fərmanına uyğun olaraq və siyasi müxalifət nümayəndələrinin təşkil etdiyi kütləvi iğtişaşların qarşısını almaq üçün SSRİ Konstitusiyasının 14-cü maddəsinin 119-cu bəndini rəhbər tutaraq Bakı şəhərinə daxil oldular. Respublikada vəziyyətin sabitliyinin pozulması dövrü ilk növbədə Ermənistanla Azərbaycan arasında Qarabağla bağlı ərazi mübahisəsi ilə bağlı olmuşdur. Bu, regionda idarəolunmaz vəziyyətlərin, o cümlədən etnofobiya təzahürlərinin yaranmasına səbəb olmuşdur. 1989-cu ilin iyulunda Azərbaycan Xalq Cəbhəsi siyasi təşkilatı Azərbaycan milli hərəkatının rəhbəri oldu. Bunun fonunda 1990-cı il yanvarın əvvəlində və ortalarında ermənilərlə azərbaycanlılar arasında toqquşmalara çevrilmiş Bakıda kommunist hökumətinə qarşı ölkədə kütləvi nümayişlər keçirildi.
SSRİ Kommunist Partiyasının baş katibi Mixail Qorbaçov və müdafiə naziri Dmitri Yazov Azərbaycan istiqlal hərəkatının Sovet Azərbaycanı hökumətini devirmək cəhdlərinin qarşısını almaq üçün hərbi vəziyyətin zəruri olduğunu müdafiə edirdilər. Sovet qoşunları gələnə qədər Xalq Cəbhəsi artıq faktiki olaraq ölkənin bir sıra rayonlarına nəzarət edirdi. Fövqəladə vəziyyət elan olunana qədər 82 nəfər ölüb, 21 nəfər yaralanıb. Yanvarın 20-də fövqəladə vəziyyət elan edildikdən sonra və sonrakı günlərdə daha 21 nəfər həlak olub. Daha 8 nəfər fövqəladə vəziyyət elan olunmayan ərazilərdə — yanvarın 25-də Neftçalada, 26-da isə Lənkəranda həlak olub.
Sovet Ordusu qoşunlarının Bakıya və Azərbaycanın rayonlarına qanunsuz daxil olması nəticəsində 131 nəfər həlak olmuş, 400 nəfər həbs edilmiş, 744 nəfər yaralanmış, 4 nəfər itkin düşmüşdür. Hərbçilərin yandırıcı güllələrdən açdığı yanğın nəticəsində 200 ev və mənzil, 80 minik avtomobili, o cümlədən təcili tibbi yardım maşınları, dövlət və şəxsi əmlak dağıdılıb. Ölənlər arasında qadınlar, uşaqlar və qocalar, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin əməkdaşları və polislər də var. 1990-cı il yanvarın 22-də AzSSR Ali Sovetinin növbədənkənar sessiyası keçirildi və orada baş vermiş hadisələrə siyasi qiymət verildi. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin hadisələri araşdıran Komissiyasının Bəyanatında qeyd edilirdi ki, müttəfiq hakimiyyət orqanları Azərbaycan SSR-in suveren hüquqlarına etinasız yanaşır, SSRİ-nin yaradılması haqqında Müqavilənin şərtlərini, SSRİ Konstitusiyasını və Azərbaycan SSR Konstitusiyasını pozurlar. Yanvarın 22-də ölənlərin dəfn mərasimi keçirilib. Bu hadisələr Azərbaycan tarixinə "Qara Yanvar" kimi daxil olub, 20 Yanvar isə respublikada qeyri-iş günü olub. "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adının təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti 31 mart 1998-ci il tarixdə fərman imzalamışdır. 29 dekabr 1998-ci ildə "20 Yanvar şəhidi" fəxri adi haqqında Əsasnamə təsdiq edilmişdir.
“20 Yanvar” şəhidi Sabir Abbasov Rzaqulu oğlu 1967-ci ildə Bakının Binə qəsəbəsində anadan olub. Mərdəkandakı 42 nömrəli texniki-peşə məktəbini bitirib. 1988-cu ilin yanvar ayında hərbi xidmətdən qayıtmışdı. Subay idi. Binə təyyarə limanında satıcı işləyib.
Həmin gün axşam saat 10-da işdən çıxıb. Yolda əsgər gülləsinin qurbanı olmuş, gecə saat 23 :05-də xəstəxanaya gətirilmişdir. Səhər onun meyidi Mərdəkandakı 26 nömrəli xəstəxanadan tapılmışdır. Qarın nahiyəsindən yaralanmışdır. Binə kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
3 qardaşı, 6 bacısı var idiŞ əhidin ailəsi hal-hazırda Bakı şəhəri, Binə qəsəbəsi, Bünyadzadə küçəsi 3, mənzil 23 ünvanında yaşamaqdadır.
Xəzər rayonu Binə qəsəbəsində yerləşən 117 nömrəli tam orta məktəb onun adını daşıyır.
Azərbaycan dövləti və xalqı, şəhid ailələrinə hər zaman xüsusi diqqət və qayğı göstərir. Şəhid ailələri üçün müxtəlif sosial proqramlar həyata keçirilir, onlardan biri də Azərbaycan Dövlət İqtisad universitetində Qiyabi təhsil şöbəsinin dekanı Səbuhi Tanrıverdiyevin təşkilatçılığı ilə Şəhid ailələrindən, yüzlərlə tələbədən və müəllim heyətindən ibarət olan tədbir keçirir, onun haqqında xatirələrini bölüşürlər. Əsədin ailəsi də bu proqramlardan faydalanır və cəmiyyətin dəstəyini hiss edir.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin. Şəhidlik şərəf, qeyrət, ucalıq zirvəsidir. Vətənimiz Azərbaycanın bütövlüyü uğrunda şəhadət kəfəninə bürünüb şəhidlik zirvəsinə ucalan oğullarımıza borcluyuq. Şəhid qanları ilə suvarılan vətənin hər qarışı müqəddəsdir, hər birinin döyüş yolu bir tarixdir.
Müqəddəs dinimizə görə də insanın ucala biləcəyi ən yüksək mərtəbələrdən biridir şəhidlik. Bu gün bizim hər birimiz şəhidlərimizin qanı ilə yuyulan torpaqda yaşayırıq. Bu gün bu torpaqlarda sərbəst şəkildə hərəkət edib, xoşbəxt, firavan yaşayırıqsa, bunun üçün ölümün gözünə dik baxan, vətənin bütövlüyü və xoş gələcəyi üçün canından, qanından keçmiş şəhidlərimizə borcluyuq.
Əbdülqəni Hüseynov
Qanunvehedef və hədəf qəzetinin şöbə müdiri

Ən çox oxunanlar
Son xəbərlər